Yolotepetlzinco (En el corazon de la ciudad)

Escrito por Iztacpapalotl. 21 de Mayo de 2007
Etiquetas: En el corazón de la Ciudad

Nocniuhtzitzihuan: ahciz toaltepeuh in Expo Mundial Canina yehica axcan titlahtozqueh in chichi; in chichi ya teicniuh.

Mis amigos: Llegará a nuestra ciudad la Expo Mundial Canina por eso ahora hablaremos del Perro, que es un buen compañero de la gente.

Xoloitzcuintle perro mexicano Chichime
Milla zan huel tetechmonequi in chichime yehuantin amo zan tlaxotia, amo zan tehuicatinemi toctla, cuauhtli, yehuan no tetlapalehuia miec.

Los perros
En el campo son muy necesarios lso perros. Ellos no solo cuidan, no solo acompañan a sus amos a la montaña. Ellos también ayudan mucho.

Tlahuahualoa: Icanin tlaxotia. Quixotia in calli campa ichan, campa chanti iteco.

Ladran: Asi cuida. Cuida la casa donde vive, donde vive con su amo.

Pitztzahtzi: Inin quichihua in chichi ihcuas pahpaqui yuhquin ihcuah teotlahcan quihta iteco in tequipan anozo occeccan yomohualcuepato.

Emite voces como de alegria: Hace esto el perro cuando siente gusto, como cuando por la tarde ve llegar a su amo del trabajo o de otro lugar.

Tlananaltza: Inin quichihua in chichi icuac quitenmahmauhtia occe yolcatl anozo ihcuac tetenmahmauhtia yuhquimma ihcuac itla quicuahtoe ihuan quinmauhcamictia occequin chichime in quinequi quiquixtilizque itlacual.

Gruñe: Esto hace el perro cuando amenaza a la gente o a otro animal como cuando está comiendo algo y ahuyenta a los otros perros que pretenden quitarle su comida.

Tlaocolchica: Inin quichihua ihcuac motetzahuia, mihtoa quinmach icanin tlaocolchoquiliztli miecpan tlanahuatia ahzo itla ammo cualli tepan huallaz.

Llora en forma lastimera: Esto hace también cuando “ve” algo sobrenatural. Se dice que con este llorar lastimero muchas veces “anuncia” que quizás un suceso infausto puede sobrevenir.

Fragmento Tomado de Los Perros de Librado Silva Galeana

Xoloitzcuintle perro mexicano

Toachtzitzihuan oquiyolitiyaqueh in Xoloitzcuintli; cuapehpetztic nozo xitlatatie chichi. Tepeitzcuintli itocayaya inin chichi tepeneniyaya ihuan inin quicuahtoe. Xoloitzcuintlie itocayaya inin chichi nehneniyaya totloc toceminemiliz, mihtoa ihcuac ce tlacatl omic ichichi noihuan omic yehica in yolcatzintli xicpalehuiz panohuayan. Xoloitzcuintli yehuatl huelnemi matlaconnauh xihuitl. Ye yeipohualli xihuitl huehca inin chichiton itocayaya Mexica ichichiton.

Nuestros abuelos criaban el Xoloitzcuintlie un perro pelón o desnudo. Tepeitzcuintle se llamaba a ese perro que vivía en el cerro y se comía. Xoloitzcuintlie se llamaba a ese perro que caminaba cerca de nosotros toda nuestra vida, se decía que cuando un hombre moría su perro también moría porque este animalito debia ayudarlo a cruzar un rió en el otro mundo. El Xoloitzcuintlie puede vivir hasta catorce años. Desde hace 60 años este perrito se llama oficialmente el perro de México.

Titotazque Occepa Nocniuhtzitzihuan
Nos vemos otra vez Mis amigos


Comparte este post

Otros posts de interes:

Deja tu comentario

Tu cuenta de correo no será publicada
Etiquetas permitidas: <a>, <strong>, <i> y <em>
Por favor mantente dentro del tema